Gdzie można uzyskać skierowanie na badanie TK?
Skierowanie na badanie TK może wystawić:
- Lekarz Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ), czyli Twój "lekarz rodzinny" lub inaczej "lekarz pierwszego kontaktu", do którego jesteś zadeklarowany.
- Lekarz specjalista w ramach Ambulatoryjnej Opieki Specjalistycznej (AOS), czyli tzw. "poradni specjalistycznej" lub praktyki prywatnej.
Jeżeli jesteś u lekarza rodzinnego, a Twoje badanie RTG płuc (powszechnie nazywane zdjęciem płuc) wykazało niepokojące zmiany, wówczas lekarz może wystawić Ci zlecenie na TK klatki piersiowej (takie skierowanie jest w koszyku świadczeń gwarantowanych POZ od 1 października 2022 r.). Lekarz POZ pracuje w oparciu o umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia (NFZ), więc otrzymasz tam tzw. e-skierowanie na badanie TK, które będziesz mógł wykorzystać w każdej pracowni - tej posiadającej kontrakt NFZ i tej bez kontraktu (w badaniu prywatnym). Na inne obszary anatomiczne niż TK płuc i TK tętnic wieńcowych skierowanie musi wystawić lekarz specjalizujący się w danej dziedzinie, tzw. lekarz specjalista.
Czy w laboratorium szpitala mogę wykonać badania zlecone przez lekarza przed tomografią np. kreatyninę, eGFR czy TSH?
Tak, w Szpitalu istnieje możliwość wykonania badań laboratoryjnych do tomografii z kontrastem. Musisz jednak pamiętać, że na wynik trzeba poczekać jeden dzień roboczy. W przypadku badań w trybie pilnym należy skontaktować się bezpośrednio z laboratorium.
Pamiętaj, że wynik badania jest ważny 30 dni!
Ceny badań sprawdzisz na naszej stronie internetowej w zakładce "Ogłoszenia".
Jeżeli masz pytania związane z badaniami laboratoryjnymi zadzwoń pod numer 32 331 99 63 lub skontaktuj się drogą mailową: laboratorium@szpital-pilchowice.pl
Jaki jest czas oczekiwania na badanie?
W przypadku badania TK z finansowaniem przez Fundusz, najbliższy możliwy termin sprawdzisz pod adresem:https://gsl.nfz.gov.pl/GSL/GSL/TerminyLeczenia
W przypadku wykonania badania odpłatnie, terminy oczekiwania są najczęściej podawane telefonicznie. W Naszym Szpitalu informacje o terminie badania udzielane są pod numerem 32 331 99 61.
Czy na tomografię muszę przyjść zupełnie na czczo?
Tak, jeśli planowane jest podanie kontrastu (a tak jest w większości badań TK). Nie należy jeść nic przez minimum 4–6 godzin przed badaniem. Pusty żołądek zmniejsza ryzyko nudności i wymiotów, które mogą być reakcją na środek kontrastowy. Jeśli badanie jest bez kontrastu, pozostawanie na czczo nie jest wymagane.
Czy przed badaniem mogę pić wodę?
Tak, a nawet jest to wskazane. Do około 2 godzin przed badaniem można (i warto) pić wodę niegazowaną. Co ważne – po badaniu z kontrastem należy wypić około 1,5–2 litrów wody, aby jak najszybciej wypłukać go z organizmu.
Czy w tomografie będę zamknięty jak w rezonansie (MRI)?
Nie. Aparat do tomografii (gantra) przypomina szeroki „pączek z dziurką” (donut), a nie długą tubę. Pacjenci z klaustrofobią znoszą TK znacznie lepiej niż rezonans, ponieważ badany obszar jest otwarty, a samo skanowanie trwa zaledwie od kilkunastu sekund do kilku minut.
W co się ubrać do badania?
Najlepiej założyć luźne, wygodne ubranie bez metalowych elementów (suwaków, guzików, cekinów, haftów, fiszbin w staniku). Metal powoduje tzw. artefakty, czyli psuje obraz badania. Nie ma potrzeby rozbierania się do badania.
Czy będę odczuwał podanie kontrastu?
Najpewniej możesz poczuć to co najczęściej zgłaszają pacjenci po badaniu. W momencie podawania kontrastu przez wenflon są to najczęściej nagłe, intensywne uderzenia ciepła rozlewające się po całym ciele oraz dziwny, metalowy posmak w ustach. Często pojawia się też złudzenie, że „popuściło się mocz”. To całkowicie normalne, fizjologiczne reakcje, które mijają po kilkudziesięciu sekundach.
Dlaczego przed TK z kontrastem muszę zrobić badanie krwi na kreatyninę?
Kontrast jest usuwany z organizmu przez nerki. Poziom kreatyniny (oraz wskaźnik eGFR) pozwala lekarzowi ocenić, czy Twoje nerki pracują prawidłowo i poradzą sobie z bezpiecznym wydaleniem leku. Bez aktualnego wyniku kreatyniny (zwykle ważnego 7–14 dni) personel nie poda kontrastu.
Dlaczego lekarz może zlecić badanie TSH przed TK z kontrastem?
Podawany podczas badania kontrast zawiera ogromną dawkę jodu. Jeśli pacjent ma niewykrytą lub źle leczoną nadczynność tarczycy, taki nagły zastrzyk jodu może zadziałać jak „paliwo do ognia”. Może to doprowadzić do przełomu tarczycowego – nagłego, gwałtownego wyrzutu hormonów, który objawia się m.in. niebezpiecznym przyspieszeniem akcji serca i skokiem ciśnienia, co stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia. Wynik TSH pozwala lekarzowi upewnić się, że podanie kontrastu będzie dla pacjenta w pełni bezpieczne.
Czy po kontraście można prowadzić samochód?
Jeśli badanie przebiegło bez powikłań, można prowadzić samochód. Jednak po podaniu kontrastu pacjent proszony jest o odczekanie około 20–30 minut na poczekalni, aby upewnić się, że nie wystąpi gwałtowna reakcja alergiczna.
Czy rano przed badaniem mam przyjąć swoje stałe leki?
Większość leków (np. na nadciśnienie, serce) należy przyjąć normalnie, popijając niewielką ilością wody. Wyjątkiem są leki na cukrzycę zawierające metforminę – przyjmowanie ich w połączeniu z kontrastem może uszkodzić nerki. Lekarz kierujący lub pracownia TK informuje, na ile dni przed i po badaniu należy odstawić metforminę.
Czy po tomografii można pić alkohol?
Nie powinno się pić alkoholu przez minimum 24–48 godzin po badaniu z kontrastem. Alkohol odwadnia organizm, co dodatkowo obciąża nerki, które w tym czasie intensywnie pracują nad przefiltrowaniem i wydaleniem środka cieniującego.
Jak bardzo tomografia „promieniuje” i czy to jest bezpieczne?
TK wykorzystuje promienie rentgenowskie (X), ale w znacznie większej dawce niż zwykłe prześwietlenie (RTG). Jedno badanie TK klatki piersiowej czy brzucha dostarcza dawkę promieniowania równą tej, jaką naturalnie przyjmujemy z kosmosu i otoczenia przez okres od kilku miesięcy do kilku lat. Dlatego TK wykonuje się wyłącznie z wyraźnych wskazań medycznych, a kobiety w ciąży mogą mu się poddawać tylko ze wskazań życiowych.
(Warto dodać, że nowoczesna technologia NDTK – niskodawkowa – redukuje tę dawkę aż o ok. 65-75%)
Czy po tomografii z kontrastem muszę zachować dystans od dzieci i kobiet w ciąży?
Nie. To jeden z najczęstszych mitycznych lęków (pacjenci mylą tomografię z badaniami medycyny nuklearnej, np. scyntygrafią). TK wykorzystuje zewnętrzne promieniowanie, które działa tylko w ułamku sekundy, gdy aparat robi zdjęcia. Po opuszczeniu gabinetu pacjent nie „promieniuje” i jest w pełni bezpieczny dla otoczenia.
Czy badanie TK wpływa na skuteczność tabletek antykoncepcyjnych?
Samo promieniowanie oraz kontrast nie obniżają skuteczności antykoncepcji hormonalnej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy po podaniu kontrastu wystąpi rzadki efekt uboczny w postaci silnych wymiotów lub biegunki (wtedy wchłanianie tabletki może być zaburzone).
Czy podczas badania muszę zdjąć makijaż i biżuterię?
Biżuterię, okulary, aparaty słuchowe i protezy zębowe w badanej okolicy (np. głowa, szyja) trzeba bezwzględnie zdjąć, bo metal niszczy obraz. Mocny makijaż (zwłaszcza permanentny lub zawierający metaliczne drobiny w cieniach do powiek) należy zmyć tylko w przypadku TK głowy lub oczodołów.
Czy po kontraście do TK można karmić piersią?
Według najnowszych wytycznych medycznych (ESUR) nie ma potrzeby przerywania karmienia piersią. Do mleka matki przenika mniej niż 1% podanej dawki jodu, a organizm niemowlęcia wchłania z tego śladowe ilości. Jeśli matka bardzo się obawia, może odciągać i wylewać pokarm przez 24 godziny po badaniu.
Czy można robić tomografię podczas miesiączki?
Tak, miesiączka nie jest przeciwwskazaniem do TK (nawet brzucha i miednicy). Jedyne ryzyko to fakt, że podanie kontrastu może minimalnie nasilić krwawienie ze względu na przejściowe rozszerzenie naczyń krwionośnych.
Mam duży tatuaż. Czy mogę zrobić TK?
Tak, bez problemu. W tomografii komputerowej, która używa promieni rentgenowskich, tatuaż w żaden sposób nie zagraża pacjentowi.
Czy z aparatem ortodontycznym lub implantem zęba zostanę wpuszczony na badanie?
Tak, to bezpieczne. Aparat ortodontyczny, implanty stomatologiczne czy tytanowe klipsy chirurgiczne nie są przeciwwskazaniem do TK. Mogą one jedynie powodować błyski (artefakty) na obrazie, co utrudnia radiologowi ocenę struktur leżących bezpośrednio obok nich.
Dlaczego na opis tomografii czeka się tak długo (często kilka tygodni)?
Skanowanie trwa chwilę, ale komputer generuje z niego tysiące cyfrowych „plasterków” (obrazów przekroju ciała). Radiolog musi dokładnie obejrzeć każdy z nich na specjalnym monitorze medycznym, porównać z poprzednimi badaniami i opisać każdą znalezioną zmianę. To proces bardzo odpowiedzialny i czasochłonny.